Ngày xưa, nhà tôi ở quê nghèo, không có điện. Cả nhà có độc một chiếc đèn Huê Kỳ nhỏ. Mỗi khi mẹ cầm đèn xuống bếp, chuồng heo, tìm gà, tôi kinh hãi bóng đêm, rúc đầu vào chăn, chờ ánh đèn và bóng dáng mẹ đến. Buồn làm sao cảnh sợ hãi đơn chiếc trong bóng đêm! Bây giờ, bước vào Mùa Giáng Sinh, bên ngoài nhiều ngôi nhà đã giăng đèn, các khu thương mại, đường phố sáng lên ánh đèn trang trí ngay cả trên các cành cây, và đâu đây văng vẳng tiếng nhạc Giáng Sinh, chợt đem niềm vui đến.

Từ hai kinh nghiệm đối nghịch trên đây đưa tôi suy niệm về ánh sáng trong các bài đọc của Chúa Nhật I Mùa Vọng hôm nay. Thánh Phaolô nói với chúng ta rằng: “Đêm tối đã hoàn toàn biến mất, và ngày mới bắt đầu.” Ngài thúc dục chúng ta từ bỏ bóng tối để sống trong ánh sáng. Còn ngôn sứ Isaia thì mời gọi chúng ta “Hãy bước đi trong ánh sáng của Chúa.”(Is 2:5) Trong cuộc xuất hành khỏi Ai Cập của người Do Thái, ban đêm Thiên Chúa đã soi dẫn họ đi trong sa mạc bằng cột lửa (Xh 13:21-22). Theo lịch sử, ngày 25 tháng 12 là ngày lễ thần Mặt Trời của dân ngoại. Ở miền bắc bán cầu, đây là thời điểm đêm bắt đầu ngắn lại, và ngày khởi sự dài ra. Giáo Hội đã biến đổi trở thành lễ Giáng Sinh, Sinh Nhật của Chúa Giêsu Kitô. Ngài là mặt trời công chính, ánh sáng của thế gian (Ga 1:4; 8:12). Ngài xuất hiện để báo hiệu đêm đã tàn và ngày mới bắt đầu.

Một đạo sĩ Ấn giáo hỏi các đệ tử của ông như sau: “Làm thế nào để biết được đêm đã tàn và ngày bắt đầu?” Một đệ tử trả lời: “Khi ta trông thấy một con thú từ đằng xa và ta có thể nói nó là con bò hay con ngựa.” Nhà đạo sĩ không đồng ý. Người thứ hai trả lời: “Khi ta thấy một cây lớn từ đằng xa và có thể nói đó là cây xoài hay cây mít.” Đạo sĩ cũng không đồng ý. Các đệ tử nhao nhao muốn biết câu trả lời đúng, đạo sĩ mới nói: “Khi ta nhìn vào gương mặt của bất cứ người nào và nhận ra người anh chị em của ta trong người đó thì đó là lúc đêm tàn và ngày mới bắt đầu. Nếu ta không phân biệt được như thế, thì cho dù đêm có tàn, ngày có bắt đầu, tất cả mọi sự không có gì thay đổi.” Mầu Nhiệm Nhập Thể làm sáng lên tình người nơi mỗi con người.

Chúng ta đã được Thiên Chúa hướng dẫn đi trong ánh sáng của chân lý, sự sống, tình yêu, ân sủng,  công bằng và an bình. Tuy nhiên, bóng tối của tội lỗi vẫn còn thống trị trên con người dưới nhiều hình thức. Tham sân si, ghen ghét, hận thù, cố chấp, bất hòa, bất công, gian dối, xảo quyệt, say sưa, nghiện ngập, bài bạc, dâm đãng... đều là những hình thức của bóng tối. Mùa vọng mời gọi chúng ta hãy dừng lại để xét mình, nhận ra cảnh tăm tối nào đang bao phủ tâm hồn và cuộc sống của mình. Nhờ ân sủng của Chúa Giêsu Kitô sẽ giúp chúng ta có thể giải thoát mình, và bước đi trong ánh sáng, có nghĩa là bước đi trong tự do và niềm vui. Lời Chúa h ôm nay mời gọi chúng ta hãy tỉnh thức, đừng ngủ mê trong đêm tối nữa.

--Lm Joseph Nguyễn Thái